Tindakan dan kenyataan balas Anwar berhubung isu peruntukan persekutuan kepada negeri Pahang bukan sahaja boleh dilihat sebagai tidak sensitif, malah dikhuatiri membuka ruang yang berbahaya kepada sikap biadab atau penderhakaan terhadap Raja-Raja Melayu.
Kekurangan Adab dan Pendekatan Condescending (Merendah-rendahkan)
Apabila Tengku Mahkota Pahang menyuarakan harapan agar Pahang diberikan layanan dan pertimbangan yang saksama berhubung kelulusan projek dan usaha menambah hasil negeri (seperti eksport pasir sungai), ia adalah suara seorang bakal raja yang prihatin terhadap kelangsungan ekonomi negeri dan kesejahteraan rakyatnya.
Namun, jawapan Anwar—yang menyatakan beliau menghormati Tengku Mahkota tetapi terus menegaskan bahawa peruntukan kepada Pahang adalah "besar, bukan kecil"—kedengaran seolah-olah cuba mematahkan titah baginda secara terbuka.
Lebih mengecewakan, Anwar mengarahkan Menteri Kewangan II untuk memberikan "penerangan" kepada Tengku Hassanal mengenai kedudukan makroekonomi negara, tekanan ekonomi semasa, dan "isu pembaziran".
Tindakan ini boleh ditafsirkan sebagai condescending atau merendah-rendahkan kebijaksanaan pihak istana.
Memberikan "kuliah" ekonomi dan bercakap soal "pembaziran" sebagai maklum balas terus kepada titah seorang putera raja di ruang awam memperlihatkan satu kelompangan adab yang ketara. Ia seolah-olah menggambarkan bahawa pihak istana tidak memahami tadbir urus ekonomi, sedangkan hakikatnya baginda sekadar menuntut keadilan fiskal untuk negerinya.
Membuka Ruang Penderhakaan
Sikap tidak sensitif yang ditonjolkan oleh Perdana Menteri ini membawa implikasi yang lebih besar. Apabila ketua eksekutif negara dilihat selesa untuk secara terbuka memberikan kenyataan yang dilihat 'menyekolahkan' pihak istana, ia secara tidak langsung menghantar isyarat yang salah kepada rakyat, khususnya penyokong tegar parti.
Ini membuka ruang kepada normalisasi sikap tidak hormat terhadap institusi diraja. Jika Perdana Menteri boleh memberikan jawapan yang seolah-olah mencabar kewibawaan titah Tengku Mahkota, tidak mustahil rakyat biasa, ahli politik bawahan, atau tentera siber akan berasa berani untuk melakukan hal yang sama.
Institusi diraja seharusnya menjadi payung kedaulatan negara yang dihormati, bukan sasaran polemik terbuka oleh pihak eksekutif. Tindakan kepimpinan PH ini dilihat mula merungkai keutuhan benteng penghormatan (daulat) yang selama ini menjadi asas kestabilan sistem Raja Berperlembagaan.
Mesej Mendalam dari Istana: Hutang Budi Dibawa Mati
Kekecewaan pihak istana sangat jelas terzahir apabila Tengku Mahkota Pahang mengeluarkan kenyataan media ringkas berserta pantun Melayu lama:
Pisang emas dibawa belayar,
Masak sebiji di atas peti,
Hutang emas boleh dibayar,
Hutang budi dibawa mati.
Dalam budaya Melayu, pantun ini bukanlah satu kiasan biasa. Ia adalah satu teguran tajam yang membayangkan rasa ralat yang amat mendalam. Ia mengingatkan kepimpinan tertinggi negara tentang erti 'budi'—mungkin merujuk kepada sokongan, perkenan, atau ihsan yang pernah diberikan oleh institusi diraja pada saat-saat genting pembentukan kerajaan. Sikap Anwar yang dilihat terlalu berkira, bersikap defensif, dan angkuh dalam menjawab isu peruntukan telah menjemput teguran halus tetapi berat maknanya dari istana.
Kesimpulan
Anwar Ibrahim dan PH perlu segera bermuhasabah diri. Pengurusan negara dan perhubungan dengan institusi Raja-Raja Melayu tidak boleh diuruskan dengan ego atau gaya populis semata-mata. Terdapat perbezaan yang besar antara bersikap telus dan bersikap biadab.
Kegagalan Anwar menguruskan isu teguran Tengku Mahkota Pahang ini dengan kebijaksanaan diplomasi dan adab Melayu bukan sahaja mencalarkan imej beliau sebagai pemimpin, tetapi meletakkan PH di posisi yang dilihat semakin menjauh dari nilai-nilai teras kenegaraan. Jika sikap tidak sensitif ini diteruskan, ia bukan sahaja merosakkan hubungan eksekutif dan istana, tetapi berisiko menyemai benih-benih penderhakaan dalam kalangan masyarakat yang melihat pemimpin mereka sebagai contoh ikutan.
Daulat Tuanku!
